“Аскердик соода башкармалыгы” мамлекеттик ишканасы тууралуу

Башкы бетке өтүү

ТАРЫХЫЙ МААЛЫМКАТ

 

“КР КИМКнин АСКЕР СООДА БАШКАРМАЛЫГЫ” МИ

 

1918-жылдын 16-ноябрында Эл Комиссарлар Кеңешинин фронтто жана фронт алдындагы тилкеде базалык кампаларды, жылып жүрүүчү жана стационардык чакан дүкөндөрдү, нан бышыруу жайларын жана башка кызыл армиячыларды жана командалык курамды биринчи зарылдыктагы товарлар менен камсыздоого арналган соода түзүмдөрүн уюштуруу жөнүндө Декрети чыгарылган. Бул күн аскер соода тутумун түзүүнүн күнү болуп саналат.

Өз тарыхында бүтүндөй аскер соода тутуму өнүгүүнүн татаал жолун басып өткөн. 1918-жылы кызыл армиячылардын дүкөндөрүнүн борбордук башкармалыгы (КДББ) түзүлгөн.

1921-жылдын август айында КДББ Бүткүл армиялык аскер-кооперативдик башкармалыкка кайра өзгөрүп түзүлөт.

1935-жылы аскер керектөөчүлүк кооперациясы Борбордук союздун курамында жоюлуп, анын базасында элдик ички соода Комиссариатынын тутумунда – Борбордук аскер соодасы (Центрвоенторг) түзүлөт.

1938-жылы Борбордук аскер соодасы Башкы аскер соодасына кайра өзгөрүп түзүлөт.

1956-жылдын июнь айынан тартып Башкы аскер соодасы СССРдин Соода министрлигинен СССРдин Коргоо министрлигине өткөрүлүп берилет. Башкы аскер соодасы СССРдин Коргоо министрлигинин Башкы соода башкармалыгына кайра уюштурулуп түзүлөт (КМ СББ), коргоо министринин орун басары – Куралдуу Күчтөрдүн орун башчысына түз баш ийилген. Офицердик жана флоттук аскер соодалары округдардын жана флоттордун соода башкармалыгына кайра өзгөрд түзүлгөн.

Аскер соодасынын негизги мидеттери болуп төмөнкүлөр саналат:

  • талаа окууларында, маневрларда жана лагерлерде, ошондой эле чыр-чатак жана өзгөчө кырдаалдар зоналарында аскерлерди соода-тиричиликтик камсыздоо;

  • аскер кызматчыларын жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн туруктуу жайгашкан жеринде, алыскы жана аз сандуу гарнизондордо товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр менен камсыздоо.

Аскер соодасы соода-тиричилик тейлөөнүн туруктуу ишмердигинен алынуучу өз каражаттарынын эсебинен жүзөгө ашырып турган. 

«КР КИМК АСБ» МИ ишмердикти чарбачылык жүргүзүү укугуна негизделген өз алдынча юридикалык жак болуп саналат, толук өзүн-өзү актоо жана өзүн-өзү каржылоо принциптеринде аракеттенет, салык төлөөчү болуп саналат.

«КР КИМК АСБ» МИ, ишкананын алдына коюлган милдеттерди аткарат, андан тышкары бюджеттин тартыштыгын эске алып, өз каражаттарынын эсебинен жана өз күч аракетин жумшап, Кыргыз Республикасынын Коргоо иштери боюнча мамлекеттик комитетинин балансында турган негизги каражаттарды оңдоо иштерин жүзөгө ашырат.

Кыргыз ССРинин аймагында кызмат өтөшкөн аскер кызматчыларын соода-тиричилик жактан тейлөө үч аскер соодасы тарабынан камсыздалган: № 2308, № 939, № 68, алар ТүркАКнын № 1336 соода башкармалыгына баш ийип турушкан.

1992-жылдын 5-октябрында Кыргызстан Республикасынын Өкмөтүнүн № 495 Кыргызстан Республикасынын Коргоо иштери боюнча мамлекеттик комитетинин алдындагы Аскер соода башкармалыгын түзүү жөнүндө токтому жарыяланган.

Ушул токтомго ылайык № 2308 аскер соодасынын базасында Кыргызстан Республикасынын Коргоо иштери боюнча мамлекеттик комитетинин алдындагы Аскер соода башкармалыгы түзүлгөн, анын курамына №68 аскер соодасы (Балыкчы ш.) жана №939 аскер соодасы (Ош ш.) киргизилген.

 

1997-жылдын 31-июлунда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомуна жана Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин №115 буйругуна ылайык, Кыргызстан Республикасынын Коргоо иштери боюнча мамлекеттик комитетинин алдындагы Аскер соода башкармалыгы Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин Аскер соода башкармалыгы болуп кайра аталган.

КР КИМ төрагасынын 25.10.2007-ж. № 347 буйругу менен Аскер соода башкармалыгы «КР Коргонуу министрлигинин Аскер соода башкармалыгы» МИ болуп өзгөртүлгөн.

КР КИМКнин төрагасынын 13.03.2018-ж. №124 буйругу менен, «КР Коргоо министрлигинин Аскер соода башкармалыгы» МИ«КР Коргоо иштери боюнча мамлекеттик комитетинин Аскер соода башкармалыгы» МИ болуп кайрадан  уюштурулган.

Бүгүнкү күндө «КР КИМК АСБ» МИ – бул  эл керектөөчү кеңири  товарларды КР КК БШнын дээрлик бардык бөлүктөрүндө, анын ичинде республиканын түштүк аймагында дагы сатууну уюштуруучу 23 соода түйүндөрүнө ээ болгон ишка.

КР КИМК АСБнын жетекчилери:

  • 1992 – 1999-жж. – Байсаев К.М.

  • 1999-2001-жж. – Томак Л.Н.

  • 2001-2016-жж. – полковник Размыслов О.В.

  • 2016-2017-жж. – Сабитов Э.А.

  • 2017-2018-жж. – Азаев Н.Ж.

  • 2018-жылдан . – Нурматов А.Т.

 

 

 

«КР КИМК АСБ» МИсинин Башкы директору А. Нурматов